Kiralık araçta depozito ve provizyon: ne zaman çözülür?

Kontuarda kartınızı uzattığınızda iki ayrı işlem yapılır: biri kira bedelinin tahsilatı, diğeri depozitonun ayrılması. İkincisi çoğu zaman yanlış anlaşılır. Kart ekstresinde bir hareket görmeyen ama limitinin azaldığını fark eden kiracı "param çekildi mi?" diye sorar. Cevap hayırdır; ancak o tutarı bir süre kullanamazsınız.

Provizyon ile tahsilat arasındaki fark

Provizyon, bankanın kart limitinizden belirli bir tutarı kiralama şirketi adına ayırması anlamına gelir. Para hesabınızdan çıkmaz, karşı tarafa da geçmez; yalnızca harcanabilir limitinizden düşer. Kiralama sorunsuz biterse bu bloke kaldırılır. Bir hasar, eksik yakıt ya da yansıtılmış bir ceza varsa şirket bloke edilen tutarın ilgili kısmını tahsilata çevirebilir ve kalanını serbest bırakır.

Bu yüzden depozito için banka kartı ya da ön ödemeli kart çoğu zaman kabul edilmez: bu kartlarda ayırma işlemi doğrudan bakiyeden düşer ve iade süreci kiracı için çok daha zahmetli olur. Kavsara'da depozito kredi kartında provizyon olarak tutulur; tahsilat yapılmaz.

Tutar neye göre belirleniyor?

Depozito, aracın sınıfıyla doğrudan ilişkilidir. Pahalı bir araçta olası hasarın maliyeti de yüksek olduğu için ayrılan tutar artar. Bu demoda sınıf bazında provizyon tutarları şöyledir:

Son sütun bir ipucu veriyor: sıfır muafiyetli Tam güvence paketini seçen kiracının depozitosu yarıya iner. Şirketin üstlendiği risk azaldıkça kartınızda tuttuğu güvence de küçülür. Paketlerin kapsamını güvence paketleri ve hasar muafiyeti başlıklı yazıda karşılaştırdık.

Aylık abonelikte ise farklı bir kural geçerlidir: depozito, sınıf depozitosunun %80'i olarak belirlenir. Kompakt otomatik bir araçla abonelik başlatan kişi için bu 7.200 ₺ eder.

Kart limitinizi planlarken

Kira bedeli ve depozito aynı karttan geçtiği için limitin ikisini birden karşılaması gerekir. Diyelim ki ara sezonda beş günlüğüne SUV kiralıyorsunuz. Günlük taban 2.890 ₺; 3–6 gün kademesinde %6 indirimle günlük 2.716,60 ₺, beş günde 13.583 ₺ eder. Buna 15.000 ₺ provizyon eklendiğinde kartta yaklaşık 28.583 ₺ boş limit olması gerekir. Güvence paketi, ek sürücü ya da tek yön ücreti seçtiyseniz toplam yükselir.

Hesabı kolaylaştırmak için kural basit: seçtiğiniz sınıfın depozitosunu, kira toplamını ve eklediğiniz paketleri toplayın, üzerine küçük bir pay bırakın.

Pratik birkaç öneri:

• Kartın sahibi ile sözleşmedeki ana sürücünün aynı kişi olduğundan emin olun.
• Yurt dışında çıkarılmış kartlarda bloke ve çözülme süreleri uzayabilir; seyahatten önce bankanıza danışın.
• Aynı gün başka büyük harcamalar planlıyorsanız limitin bir bölümünün bir süre kilitli kalacağını hesaba katın.

Bloke ne zaman kalkıyor?

Burada iki ayrı saat işler. Birincisi kiralama şirketinin saatidir: araç iade edildikten sonra teslim görevlisi aracı kontrol eder, yakıt ve kilometreyi kaydeder, önceki teslimle karşılaştırma yapar. Hasar ya da ceza kaydı yoksa şirket provizyonu serbest bırakma talimatını verir. Kavsara'da bu adım iade ve hasar/ceza kontrolü tamamlandıktan sonra atılır.

İkinci saat bankanınkidir. Şirket talimatı verdikten sonra limitin karta geri dönmesi bankadan bankaya değişir ve kiralama şirketinin kontrolünde değildir. Bu nedenle "provizyonum hâlâ duruyor" diye düşündüğünüzde önce şirketten serbest bırakma talimatının verilip verilmediğini, ardından bankanızdan işlem durumunu sorun.

Bir trafik cezası ya da köprü geçişi kiralama bittikten sonra şirkete ulaşabilir. Bu tür kalemler provizyondan değil, sonradan ayrı olarak yansıtılır; hesabınızdaki ceza ve geçiş ekranından takip edebilir, gerekirse itiraz edebilirsiniz.

Sık sorulan üç durum

Kiralamayı uzatırsam provizyon değişir mi? Güvence aracın sınıfına bağlı olduğu için süre uzadığında depozito tutarı genellikle aynı kalır. Ancak uzatma talebi onaylanmadan aracı geç teslim ederseniz ek gün bedeli ayrıca hesaplanır. Kavsara'da gün 24 saatlik bir bloktur ve 59 dakikalık tolerans tanınır; bu sınırı aşan gecikme yeni bir gün sayılır.

Rezervasyonu iptal edersem ne olur? Alıştan 48 saat öncesine kadar yapılan iptaller ücretsizdir. Kontuara hiç gitmediyseniz ve araç teslim alınmadıysa kartınızda depozito için bir bloke de oluşmamış olur.

Yakıtı eksik getirirsem? Teslimde kaydedilen yakıt seviyesi ile iadedeki seviye karşılaştırılır. Fark sözleşme koşullarına göre hesaplanır ve provizyonun ilgili kısmı tahsilata çevrilebilir. Aracı aldığınız seviyede bırakmak hem en ucuz hem de en hızlı çözümdür.

İşletmeci gözüyle depozito

Rent a car işletmesi için provizyon, tahsil edilmemiş ama korunması gereken bir güvencedir. Hangi sözleşmede ne kadar bloke tutulduğu, hangisinin serbest bırakıldığı ve hangisinin hasar dosyasına bağlandığı takip edilmezse hem müşteri şikâyeti hem de tahsil edilemeyen alacak doğar. Kavsara'nın rent a car yazılımında provizyon, kiralama kaydının bir parçası olarak tutulur; açık hasar dosyası olan bir sözleşmede serbest bırakma adımı görevliye uyarı verir.

Depozitoyu "kaybedilecek para" gibi değil, iade günü geri dönecek bir emanet gibi düşünmek en doğrusu. Aracı aldığınız gibi teslim ettiğinizde o emanet size döner; tek bekleyeceğiniz şey bankanın kendi işlem süresidir.