Operasyonel kiralama: şirket filosunu kiralamanın hesabı
Şirket filosunu kiralarken aylık tutarı süre, yıllık km, filo büyüklüğü ve ek hizmetler belirler. Teklif hesabını örnek bir filo üzerinden adım adım yaptık.
Satış ekibine on iki araç lazım. Satın alırsanız sermaye bağlanır, bakım takvimi, kasko yenilemesi, lastik değişimi ve ikinci el satışı sizin işiniz olur. Operasyonel kiralamada ise bu yükü kiralama şirketine bırakır, karşılığında her ay sabit bir tutar ödersiniz. Kararı verebilmek için o aylık tutarın nasıl oluştuğunu bilmek gerekir.
Fiyatı oluşturan dört değişken
Kavsara'nın kurumsal teklif sihirbazı aylık bedeli dört parçadan kurar. Tüm rakamlar KDV hariç ve aylıktır.
1. Sınıf tabanı. Her sınıfın 36 ay ve yıllık 30 bin km için bir taban fiyatı vardır. Örneğin orta sınıf hibrit sedan 25.800 ₺, hafif ticari 19.800 ₺, SUV 31.500 ₺.
2. Süre katsayısı. 12 ay ×1,14; 24 ay ×1,05; 36 ay ×1,00; 48 ay ×0,95. Kısa süre pahalıdır, çünkü aracın değer kaybı daha az aya bölünür.
3. Yıllık kilometre katsayısı. 20 bin km'ye kadar ×0,95; 30 bin ×1,00; 40 bin ×1,06; 60 bin ×1,13; üstü ×1,22.
4. Filo indirimi. 5+ araçta %2, 10+ araçta %4, 20+ araçta %6, 50+ araçta %9.
Örnek: 12 hibrit sedan, 36 ay
Saha satış ekibi için 12 adet orta sınıf hibrit sedan, 36 ay süre ve araç başına yıllık 30 bin km varsayalım.
- Taban: 25.800 ₺
- Süre ve km katsayıları 1,00 olduğu için tutar değişmez.
- 10+ araç filo indirimi %4: 25.800 × 0,96 = 24.768 ₺
Şimdi hizmetleri ekleyelim. Periyodik bakım ve 7/24 yol yardımı zaten dahildir. Bu örnekte şunları seçtik:
| Hizmet | Araç başına aylık |
|---|---|
| Mevsimlik lastik + lastik oteli | 420 ₺ |
| İkame araç (48 saat içinde) | 380 ₺ |
| HGS yönetimi | 60 ₺ |
| Telematik | 260 ₺ |
| Toplam hizmet | 1.120 ₺ |
Araç başına aylık bedel 24.768 + 1.120 = 25.888 ₺ olur; on iki araçlık filonun aylık faturası 310.656 ₺ artı KDV'dir. Bu örnekte filo indirimini yalnız kira tabanına uyguladık. Sürücü ve yakıt kartı hizmeti (araç başı 120 ₺) eklenmedi; yakıt yönetimini kendiniz yapıyorsanız buna gerek kalmaz.
Kilometre planı neden kritik?
Operasyonel kiralamanın en çok sürpriz üreten kalemi kilometre aşımıdır. Sözleşme sonunda toplam kullanım, taahhüt edilen toplamla karşılaştırılır. Yukarıdaki örnekte bir araç için limit üç yıl boyunca yılda 30 bin km, yani toplam 90 bin km'dir. Araç 98 bin km ile dönerse 8 bin km aşım vardır; Kavsara'da km aşımı 5,5 ₺/km olduğu için bu 44.000 ₺ artı KDV demektir. Yıllık 40 bin km'nin üzerindeki sözleşmelerde aşım ücreti 4,5 ₺/km'ye iner.
Buradan çıkan ders şu: ihtiyacı düşük göstermek aylık faturayı biraz düşürür ama sözleşme sonunda toplu bir aşım faturası doğurabilir. Saha ekibinin son bir yıllık kilometre kayıtlarına bakarak gerçekçi bir paket seçmek en sağlıklısıdır. Telematik hizmeti bu takibi sözleşme boyunca görünür kılar.
Hizmet seçiminde dengeyi bulmak
Her hizmeti eklemek aylık faturayı şişirir, hiçbirini eklememek ise sahada aksaklık doğurur. Karar verirken birkaç soru sorun. Araçlar kar ve buzlanma görülen bölgelerde mi çalışacak? Öyleyse mevsimlik lastik ve otel hizmeti, değişim ve depolama derdini gündeminizden çıkarır. Bir araç servise girdiğinde satış temsilcisi müşteri ziyaretini erteleyebilir mi? Erteleyemiyorsa ikame araç hizmeti, aylık 380 ₺'lik bedeline karşın kaybedilen iş gününü telafi eder. Köprü ve otoyol geçişleri sık mı? HGS yönetimi geçişleri sürücü bazında ayrıştırarak muhasebenin yükünü hafifletir. Telematik ise kilometreyi ve sürüş alışkanlıklarını görünür kılar; aşım riskinin yüksek olduğu sahada en çok işe yarayan kalem odur.
Filonun tamamına aynı paketi uygulamak her zaman gerekli değildir. Merkezde kullanılan araçlarla sahadakiler farklı ihtiyaç taşıyorsa, araç grupları için ayrı teklif istemek daha isabetli olabilir.
Tekliften sözleşmeye
Kavsara'da süreç şu sırayla işler:
- Sihirbazda sınıf, adet, süre, km ve hizmetler seçilir; sistem TK-26-xxxx biçiminde bir teklif numarası üretir.
- Teklif 30 gün geçerlidir. Bu sürede kabul edilirse merkez panelinde sözleşmeye çevrilir ve KS-2026-xxx numarası alır.
- Sözleşmeye araçlar atanır, teslim planı yapılır.
- Sözleşme boyunca şirket yöneticisi kurumsal portaldan araçları görür, sürücü atar, ceza ve HGS dökümünü indirir.
- Süre sonunda kilometre karşılaştırılır ve varsa aşım faturası kesilir.
Teklifin 30 günlük geçerlilik süresi, satın alma birimine iç onay süreçlerini tamamlamak için yeterli zaman tanır; süre dolarsa güncel fiyatlarla yeni bir teklif hazırlanır.
Teklif sihirbazını kurumsal kiralama sayfasında deneyebilir, şirket yöneticisinin göreceği ekranı kurumsal portalda inceleyebilirsiniz.
Satın almakla karşılaştırırken
Kıyas yaparken yalnızca aylık kira ile kredi taksitini yan yana koymayın. Satın almada sigorta, kasko, bakım, lastik, araç başına harcanan idari zaman ve sürenin sonunda ikinci el satışındaki belirsizlik de hesaba girer. Operasyonel kiralamada bu kalemlerin çoğu aylık bedelin içindedir; buna karşılık araç hiçbir zaman şirketin varlığı olmaz. Hangisinin bilançoya ve vergiye daha uygun olduğunu mali danışmanınızla değerlendirin.
Tek araç ya da kısa süreli ihtiyaçlar için daha esnek bir alternatif arıyorsanız abonelik ile uzun dönem kiralamayı karşılaştırdığımız yazı işinize yarayabilir.
Kiralama şirketinin tarafı
Kurumsal portföy büyüdükçe teklif, sözleşme, araç atama ve kilometre takibi tablolarla yönetilemez hâle gelir. Kavsara merkezinde bu adımların hepsi kurumsal sözleşmeler ekranında birbirine bağlı ilerler; hangi teklifin süresinin dolmak üzere olduğu ya da hangi aracın kilometre limitine yaklaştığı tek bakışta görülür.